Starszy ładny kobiety valentines dnia pojęcie

Dzień bilansowy – co to jest i jakie ma znaczenie w rachunkowości

4 min. czytania

Dzień bilansowy to dzień, na który jednostka gospodarcza sporządza sprawozdanie finansowe, najczęściej 31 grudnia, kiedy rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym. Pojęcie to, zwane również momentem bilansowym, jest kluczowym terminem w polskiej rachunkowości i ma formalną definicję w ustawie o rachunkowości z 29 września 1994 roku.

Definicja i pochodzenie terminu

Zgodnie z art. 3 ustawy o rachunkowości, dzień bilansowy definiuje się jako:

„dzień, na który jednostka sporządza sprawozdanie finansowe”.

Pojęcia „dzień bilansowy” i „moment bilansowy” stosuje się zamiennie i oba odwołują się do bilansu – podstawowego elementu sprawozdania finansowego.

Nazwa nie jest przypadkowa – bilans to dwustronne zestawienie liczb aktualnych jedynie w danym dniu, odzwierciedlające wartość majątku, zadłużenia i kapitału przedsiębiorstwa. W bilansie wykazuje się stany aktywów (zasobów majątkowych) i pasywów (źródeł finansowania) na dzień kończący bieżący i poprzedni rok obrotowy. Bilans jest zestawieniem danych historycznych, które w ujęciu wartościowym pokazują przeszłość firmy.

Kiedy przypada dzień bilansowy?

W praktyce dzień bilansowy najczęściej przypada na 31 grudnia ze względu na zbieżność roku obrotowego z kalendarzowym. Nie jest to jednak reguła bezwzględna – moment bilansowy może przypadać na inny dzień roku, zależnie od specyfiki branży i przyjętego roku obrotowego (12 kolejnych pełnych miesięcy).

Ustawa o rachunkowości wskazuje szczególne przypadki, kiedy ustala się dzień bilansowy:

  • rozpoczęcie działalności – dzień pierwszego zdarzenia wywołującego skutki o charakterze majątkowym lub finansowym;
  • początek kolejnego roku obrotowego – na początek każdego następnego roku obrotowego;
  • likwidacja lub upadłość – w ciągu 15 dni od dnia zaistnienia tych zdarzeń.

Rola sprawozdania finansowego a dzień bilansowy

Sprawozdanie finansowe dotyczy konkretnego roku obrotowego i sporządzane jest na dzień bilansowy danej jednostki. To zestaw dokumentów pozwalających ocenić kondycję finansową przedsiębiorstwa. Sprawozdanie sporządza się na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych oraz na inny dzień bilansowy, stosując odpowiednie zasady wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego.

W skład sprawozdania finansowego wchodzą: bilans – zestawienie aktywów i pasywów, czyli składników majątkowych i źródeł ich finansowania; oraz rachunek zysków i strat (rachunek wyników) – zestawienie operacji finansowych zrealizowanych w ostatnich 12 miesiącach.

To zestawienie liczb, które pokazuje efekty dotychczasowego funkcjonowania biznesu.

Znaczenie dnia bilansowego w rachunkowości

Wycena aktywów i pasywów – to właśnie w dniu bilansowym dokonuje się wyceny bilansowej, co ułatwia rzetelny pomiar wyniku i dochodu w danym okresie.

Zamknięcie ksiąg rachunkowych – moment bilansowy wyznacza dzień, w którym zamyka się księgi rachunkowe. Zgodnie z ustawą robi się to między innymi:

  • na dzień kończący rok obrotowy,
  • na dzień zakończenia działalności jednostki, w tym również jej sprzedaży, zakończenia likwidacji lub postępowania upadłościowego,
  • na dzień poprzedzający zmianę formy prawnej,
  • w jednostce przejmowanej: na dzień połączenia związanego z przejęciem przez inną jednostkę,
  • na dzień poprzedzający dzień podziału lub połączenia jednostek,
  • na dzień poprzedzający dzień postawienia jednostki w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości.

Pomiar kondycji finansowej – dzień bilansowy jest punktem odniesienia dla oceny zdolności finansowej przedsiębiorstwa: pokazuje, jakie aktywa posiada firma, jakie ma zobowiązania i jaka jest wartość kapitału własnego w konkretnym momencie.

Zdarzenia po dniu bilansowym

Istotne są też zdarzenia mające miejsce po dniu bilansowym, a przed zatwierdzeniem sprawozdania. Zdarzenia po dniu bilansowym to zdarzenia, które wystąpiły między dniem bilansowym a datą zatwierdzenia sprawozdania i mogą wpływać na stan aktywów i pasywów na dzień bilansowy lub wskazywać na sytuacje zaistniałe później. Część z nich wymaga korekt w bilansie oraz rachunku zysków i strat, a część – jedynie ujawnienia w informacji dodatkowej.

Podmioty obowiązane do stosowania zasad dnia bilansowego

Termin dzień bilansowy stosuje się we wszystkich jednostkach objętych ustawą o rachunkowości, m.in. w spółkach handlowych oraz innych osobach prawnych z siedzibą lub miejscem zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także w pozostałych jednostkach wskazanych w ustawie.